Wpisy z Maj 2015

Pasterstwo w Podhalu

Pasterstwo w Podhalu Teren Podhala to nie tylko góry, ale liczne niziny na nich właśnie wypasano owce. Dawniej to te zwierzęta stanowiły podstawowe utrzymanie wielu rodzin. Pozyskiwano z owiec mięso, mleko a nawet sery. Dawnej wypasanie owiec było podstawowym zajęciem wielu górali, swoje zwierzęta wypasali na terenach zwanych halami. Czynność ta niekiedy trwała nawet kilka dni wówczas pasterze budowali sobie schronienie w postaci szałasów. Samo wyspanie było zajęciem sezonowym, trwało zazwyczaj od kwietnia do listopada. Cykl ten jest aktualny nawet dziś na Podhalu. Wypasanie owiec wiązało się z wynajęciem osoby do pilnowania zwierzyny. Aby interes bardziej się opłacać właściciele owiec często łączyli stada w jedno. Owcami zajmował się baca, który w zależności od ilości owiec dobierał do pomocy pomocników zwanych juhasi. Jednemu pasterzowi zazwyczaj przypadało koło 50 owiec. Zajęcie nie było może meczące jednak czasochłonne. Poza pilnowaniem owiec bacowie musieli również wyrabiać sery w szałasach, najczęściej był to oscypek lub ser bundz. Za swoją prace pasterze otrzymywali jeden ser dziennie, kiedy sezon był dobry nawet ubrania czy buty. Pasterzowi takiemu naturalnie należał się dzień wolny, jeśli chciał jednak zrobić sobie dłuższa przerwę musiał zaproponować zastępstwo. Do głównych zadań takiej osoby było sprawowanie opieki nad zwierzętami, wyrób sera, gromadzenie sprzętu potrzebnego do wykonania przetworów mlecznych.

Spokojne sporty wodne na Podhalu

Spokojne sporty wodne na Podhalu Coraz częstszym atutem Podhala stają się strumienie, oraz rzeki. Są on przede wszystkim ciekawe pod względem uksztaltowania i bardzo czyste. Najlepszym terenem do uprawiania sportów wodnych jest na pewno Zalew Czorsztyński. Zanim jednak zdecydujemy, w czym się sprawdzimy musimy dokładnie zapoznać się z obsługą danego sprzętu. Dio spokojnych sportów wodnych zaliczamy przede wszystkim żeglarstwo, wówczas sterujemy łódką i możemy sprawdzić się w roli kapitana. Nie możemy zapomnieć o kajakach. W górach jest wiele punktów wypożyczających ten sprzęt. Kajak jest sprzętem napędzanym siłą naszych mięśni, dzięki niej możemy aktywnie wypoczywać na łonie natury. W sezonie letnim nie możemy zapomnieć też o dyscyplinie, jaką jest pływanie. Zanim jednak pojedziemy nad zbiornik wodny pamiętajmy, że nawet latem woda może mieć tutaj bardzo niską temperaturą i w konsekwencji możemy dostać szoku termicznego. Kolejnym aspektem jest dokładne zbadanie rzeki pod kątem bezpieczeństwa. Wiele z tutejszych rzek jest zbyt rwących, co w konsekwencji może stwarzać duże zagrożenie dla turysty. Zamiast porywać się na potoki i rzeki górskie watro skorzystać z innej metody. Na terenie gór występuje wiele hoteli, w których jest możliwość odpoczynku w basenie. Nie możemy pominąć też źródeł geotermalnych gdzie woda zawsze jest ciepła. Kąpiel taka dobrze wpłynie nie tylko na ciało, ale i cały umysł. Kolejnym sportem, jaki proponują nam góry jest wędkowanie w czystych potokach aż roi się do ryb rożnego gatunku.

Górale

Górale Górale są najważniejszym elementem składniowym Podhala. To właśnie dzięki nim panuje tutaj taka a nie inna atmosfera. Wielu z turystów właśnie dla górali przyjeżdża do gór, aby poznać ich kulturę, życie, ponieważ jest to bardzo barwny i bogaty w historię ród. Pierwsze wzmianki, jakie dotyczą górali określają ich, jako szczep egzotyczny. Mała ilość informacji o góralach spowodowała, że uznawano ich za ród nie odgadniony, tajemniczy i pochodzący z dalekich krajów. Dopiero, kiedy Stanisław Witkiewicz stworzył styl zakopiański zaczęto w nich upatrywać przodków dawnych Piastów. W tym wypadku trudno skonkretyzować prawdę. Góralszczyzna zawitała na Małopolskę w dwunastym wieku. Wtedy to też powstała pierwsza parafia w Tatrach. W ciągu wieków kultura góralska znacznie się przekształciła, wszystko za sprawą wpływów innych krajów. Powstała odrębna kulturami, sztuka nawet gwara. Duży wpływ na górali miały migracje włoskie, to właśnie z Włoch górale przejęli wypasanie owiec na pastwiskach. Słowacja i Węgry natomiast w znacznym stopniu wpłynęły na powstawanie góralskiej gwary. Dziś górale to naród, który każdemu kojarzy się z górami. Ludzie ci kultywują swoją tradycje nie zapominając o najważniejszych wartościach. Górale to naród bardzo gościnny otwarty na nowych ludzi widać to chociażby na przykładzie wycieczek, jakie mają miejsce do Zakopanego lub w inne rejony Podhala. Górale są dziś nie rozerwalnym elementem gór i folkloru góralskiego.

Oscypek

Oscypek Rejon Tatr to piękne i atrakcyjne miejsce do wypoczynku. Królują tutaj cudowne góry, oraz wspinały klimat. Będąc w tym miejscu watro zaznajomić się z regionalnymi produktami a do tych należy przede wszystkim oscypek. Dziś możemy kupić go w zasadzie na każdym rogu. Aby powstał tego typu ser trzeba posiadać specjalny sprzęt oraz umiejętności, te są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wytwarzaniem sera zajmuje się przede wszystkim baca, który ponadto opiekuje się też owcami. To on doi kozy i wyrabia z ich mleka ser. Aby powstał oscypek najpierw baca czeka aż mleko się zetnie następnie serwatkę wyciska, tak przygotowaną masę się wygniata do momentu aż będzie można z niej uformować kulę. Następnym krokiem jest zaparzenie przez kilka minut sera we wrzątku, następnie ponownie wygniatamy ser pilnując, aby nie stał się zimny. Kiedy ser jest już elastyczny przebija się go, aby pozbyć się serwatki ze środka. Tylko, jeśli cała zawartość wypływanie kulę wkłada się do specjalnej formy i nadaje się masie kształt. Końcowy etap to kolejne sparzenie oscypka. Naturalne oscypki wykonuje się dość szybko, problem stanowią oscypki bogato zdobione, ponieważ te są bardziej pracochłonne. Przed sprzedażą sery są jeszcze bejcowane w osolonej wodzie, sól wyciąga wodę z sera i co ważna nadaje mu słonawego posmaku i grubą skórkę. Nie możemy pominąć też obróbki cieplnej, jaką jest wędzenie, wówczas ser nabiera właściwych cech organoleptycznych.

Obchodzenie świąt wielkanocnych na Podhalu

Obchodzenie świąt wielkanocnych na Podhalu Święta wielkanocne są bardzo ważnym czasem dla wszystkich katolików, w tym okresie przygotowujemy się na zmartwychwstanie Chrystusa. Malowanie pisanek czy przygotowanie świątecznego koszyczka znają wszyscy, to podstawowe atrybuty Wielkanocy. Tym czasem na Podhalu obrzędów i tradycji jest znacznie więcej. Górale to przede wszystkim ludzie ceniący kulturę, dlatego też kultywują stare wzorce, aby ich tradycja nie zamarła. Jednym z takich obrzędów jest świecenie ducha, polega ono na zebraniu huby z lasu a następnie podpaleniu jej, z taką pochodnią chodzi się wokoło dobytku i odmawia modlitwy. Obrzęd ma zapewnić domu dobrobyt oraz szczęście. Innym bardzo znanym obyczajem jest przygotowanie tzw. krajonki. Całość polega na pokrojeniu wszystkich składników świecony w kostkę i zalaniu ich mlekiem. Następnie wszyscy domownicy jedzą poświęcony pokarm z jednej miski ma to dać szczęście, oraz miłość w rodzinie. Innym bardzo dawnym zwyczajem było zbieranie bazi i następnie wtykanie ich w ziemię, bazie miały dawać duży plon. Nawet z lanym poniedziałkiem znana była pewna obrzędowość. Według podań panna, którą polano najbardziej wodą miała powodzenie i szybko powinna wyjść za mąż. Dziś odchodzi się po woli od tradycyjnych obrzędów wypierane są modami z zagranicy. Co warte podkreślenia w zależności, na jaki teren Podhala trafimy tam możemy spotkać się z całkiem innymi tradycjami. Dzięki temu rejon podhalański jest jeszcze bardziej ciekawy i różnorodny.

Budownictwo na Podhalu

Budownictwo na Podhalu Po dziś dzień na terenie Podhala możemy spotkać wiele domów, chat, które pamiętają dawne czasy nawet średniowiecza. Pomimo słabego budownictwa, materiałów domy te znakomicie zakonserwowały się aż do dziś. Przyjrzyjmy się, zatem jak budowano kiedyś tradycyjne domy na Podhalu. Cechą charakterystyczną takiej budowli był jej układ dom zazwyczaj stawiany był w prostokącie, występował w nim podział na piętro z poddaszem. Do budowy domu używano drewna, które specjalnie ciasno. Szpary między łączeniami wykańczano mchem a później wełnianką. Jeśli chodzi o sam dach był kryty drewnianymi gontami. Wnętrze dawnego domu w każdej chacie było bardzo podobne. Dom składał się z dwóch zasadniczych izb. Pierwsza nosiła nazwę czarnej. Tutaj mieszkano, gotowano i nie rzadko trzymano zwierzęta. Sama nazwa tego pomieszczenia wzięła się od koloru ścian, jaki wstępował tutaj po przygotowywaniu posiłków. W wyniku gotowania na piecu bardzo okopcone były całe ściany, stąd też nazwa pokoju. Całkowitym przeciwieństwem czarnej izby była biała izba. Tutaj w zasadzie przechowywano najcenniejsze przedmioty, ubrania świąteczne, obrazy czy figury świętych. Izby tej używano podczas uroczystości oraz zaślubin. Z czasem to właśnie te pomieszczenia były wynajmowane pierwszym turystom. W domu nie możemy zapomnieć o małym korytarzu zwanym sienią łączył on wszystkie pomieszczenia w zgrabną całość, tutaj też często przechowywano zapasy. Co ważne górale bardzo cenili zwierzęta, był to ich pokarm oraz siła robocza stąd też zabudowania gospodarcze mieściły się obok domu.

Białka Tatrzańska

Białka Tatrzańska Kolejnym ciekawym punktem dla turystów jest nie wątpliwie Białka Tatrzańska. Wieś jest położona w bardzo ciekawym terenie, znajduje się tutaj wile tras narciarskich. Miejsce dla uprawiania sportów zimowych znajdzie tutaj każdy. Wieś mieści się blisko Zakopanego, Na uwagę zasługuje również fakt, że jest bardzo ciekawie ułożona cała ciągnie się wzdłuż rzeki Białki i składa się z licznych ulic. Sąsiedztwo wysokich góra sprawia, że w Białce panuje zawsze piękna słoneczna pogoda. Jeśli stoki nie pokrywa śnieg wówczas tworzy się sztuczne zjazdy, więc sporty można uprawiać tutaj cały rok. Pierwotną nazwą tego miejsca była Nowa Białka, początkowo zarządzana przez rodzinę sołtysów. Ludność Białki zajmował się przede wszystkim pasterstwem, rolnictwem. Rozsławili się także z powodu swoich umiejętności łowieckich. Rejon ten dostarczał skóry oraz materiały do wyrobu ubrań na potrzeby całego Podhala. Dziś Białka to głównie miejscowość rekreacyjna, konkuruje przede wszytki z Zakopanym. Posiada piękne trasy zjazdowe, spacerowe i ciekawe ukształtowanie ternu. Nie brakuje na terenie także licznych zabytków z czasów siedemnastego wieku. Na uwagę zasługuje drewniany kościołek w Białce. Podobnie, jaki inne budowle tego typu wykonany jest w całości z drewna, dach pokrywają także drewniane gonty. Dziś we wnętrzu świątynni turyści mogą zwiedzać i oglądać przedmioty codziennego użytku, narzędzia, które zachowały się z dawnych lat. Kościołek po części pełni role muzeum. Białka to także piękne rejony zielone, istnieje tutaj cudowny rezerwat przyrody.

Bukowina tatrzańska

Bukowina tatrzańska Wszyscy miłośnicy białego szaleństwa oraz pięknych widoków powinny odwiedzić Bukowinę tatrzańską. Jest to nie wielka, ale malownicza wieś usytuowana najwyżej w Polsce, czyli aż 1000 m n.p.m. wieś ta ma bardzo bogatą historię, założona została w siedemnasty wieku przez Włochów. Na skutek migracji ludności do Tatr dotarli Włosi, to oni są twórcami tej miejscowości a sama nazwa wbrew przekonaniom nie wzięła się do drzewa buk tylko od nazwiska pierwszego wójta tej wsi Kaspra Bukowińskiego. Wieś jest w bardzo dobrej lokalizacji blisko z niej do innych wspaniałych miejsc Podhala takich jak Zakopane czy Nowy Targ. Miejsce to słynie przede wszystkim pięknych gór i pól narciarskich. Będąc tutaj turysta na pewno nie wyjedzie głodny, znajduje się tutaj ogromna liczba karczm i punktów gastronomicznych, w nich serwowane są lokalne potrawy. Wszystkiego dopełnia niesamowity klimat. Turysta może jeść posiłek przy dźwiękach ludowego folkloru. Na uwagę w Bukowinie Tatrzańskiej zasługują też zabytki. Mieści się tutaj drewniany kościół parafialny najświętszego serca pana Jezusa. Jego twórcą był tutejszy góral, kościół jest pięknie wykończony i został wpisany w rejestr zabytków, co uchroniło go przed rozbiórką. Drugim ciekawym miejscem na trasie zwiedzania jest na pewno Dom ludowy. Po dziś dzień słynie z licznych występów góralskich i przeglądów artystycznych. We wsi Bukowina dzieje się wiele przez cały rok, to właśnie tutaj jest najwięcej imprez tematycznych.

Skład zespołu podhalańskiego

Skład zespołu podhalańskiego Jednym ze znaków rozpoznawczych górali podhalańskich jest na pewno muzyka. Mieszkańcy gór od najmłodszych lat mają już kontakt z muzyką i uczą się jej. Tradycyjny zespół muzyczny składa się z czterech osób. Najbardziej uważana osobą jest prymista to on wygrywa melodie prowadzącą, decyduje też w znacznym stopniu, jaki utwór będzie grany. W razie potrzeby prymista może też zastąpić dowolnego grajka w zespole. Kolejnym członkiem jest sekund, to osoba grająca na drugich skrzypcach. Skrzypce w kapeli góralskiej są bardzo cenione a sekund w razie potrzeby powinien umieć zastąpić basistę. Kolejnym ważnym członkiem zespołu jest osoba grająca na basach. Instrument ten jest dość prosty w obsłudze i wymaga od muzyka opanowania kilu schematów melodyjnych. Instrument taki wykonywany jest ręcznie z drzewa jesionowego lub świerkowego. Same struny wykonuje się zaś z owczych jelit. Zespół góralski to naturalnie nie tylko osoby grające różne melodie to też ludzie śpiewający lub tańczący. Zespoły góralskie potrafią mieć w swym składzie nawet kilkunastu członków, wówczas partie śpiewane można podzielić na męskie i damskie, efekt wówczas jest jeszcze większy. Zespoły muzyczne są jednym z ważnych elementów folkloru podhalańskiego. Zespoły te można po słuchać przy okazji ważnych uroczystości lub występów artystycznych. Sama muzyka góralska zazwyczaj jest bardzo skoczna i żywiołowa, dlatego też potrafi poderwać do zabawy wiele osób.

Rowery

Rowery Góry to piękne krainy, które zachwycają nas krajobrazem, oraz ukształtowaniem. Te specjalne warunki watro jak najbardziej wykorzystać do uprawiania sportów. Oprócz bardzo modnego narciarstwa w górach czekają na nas również inne atrakcje, mowa przede wszystkim o rowerach. Rower jest sprzętem, który możemy zapakować łatwo do auta wybierając się w góry lub wynająć już na miejscu. W górach jest dużo punktów wypożyczających sprzęt na cały dzień, jest to ogromna wygoda. Jazda rowerem posiada wiele zalet, po pierwsze możemy się szybciej przemieszczać. Gorskie miejscowości są zazwyczaj zakorkowane, ponieważ turyście przemieszczają się autami. Rowerem dostaniemy się szybciej a przy tym będzie to ogromna frajda. Pamiętajmy, że w górach panuje czyste powietrze watro je wykorzystać i być aktywnym na otwartej przestrzeni. W większych miastach tworzone są nawet trasy rowerowe ułatwiajcie przemieszczanie się rowerzystom. Decydując się na wycieczkę rowerową musimy na początku przestudiować plany jazdy. Warto organizując wycieczkę ustalić na początek mniejsze odległości, aby nie przemęczyć mięśni po leniwym sezonie zimowym, jazda ma być przecież przyjemnością. Po drugie wybierajmy odpowiednie trasy, czyli bezpieczne, nie wszystkie szlaki nadają się do jazdy niektóre są bardzo ekstremalne. Jeśli wyprawa będzie cało dniowa zabierzmy w koszyku lub bagażniku podręczną torbę. Powinien się w niej znaleźć sok, jedzenie i coś ciepłego nie zapominamy o mapie. Pomimo oznaczeń na drogach, nie znając terenu nie trudno o zabłądzenie.

  • O serwisie

    Podhale jest regionem położonym w południowej części Polski. Podhale to przede wszystkim teren górzysty, nie brakuje w nim jednak również nizin. Jeśli chodzi o sam klimat jest tutaj dość zimny. Szczególnie mroźna jest pora zimowa wówczas temperatury dochodzą nawet o -20 stopni. Jeśli chodzi o lato jest ciepłe jednak krótkie. Podhale to oprócz pięknego krajobrazu również cudowni ludzie. Zamieszkują je przede wszystkim górale, jest to ludność mająca bardzo dużą kulturę i tradycje. Widać je nie tylko w tradycyjnym budownictwie, ale też i strojach, kuchni góralskiej.

Podhale jest bardzo atrakcyjnym miejscem na wypoczynek, to właśnie tutaj przybywa, co roku ogromna liczba turystów. Trzeba zaznaczyć, że na Podhalu można wypoczywać biernie, jaki aktywnie. Każda pora roku jest dobra na odwiedzanie tego miejsca. Podhale to region bogaty w liczne zabytki na każdym kroku widać to na przykładzie budownictwa czy też kościołów pochodzących nawet z średniowiecza. Górale bardzo hołdują tradycji stąd ogromna dbałość o zabytki występujące w tym rejonie. Podhale to także ciekawa kultura i niepowtarzalny folklor. Panie ubierają ręcznie haftowane suknie panowie z kolei piękne koszulkę, strój ten obowiązuje przy okazji największych świat lub wesel. Oprócz bogatej historii i zabytków Podhale może skusić ans także cudowną kuchnią. Dominuje w niej samo naturalne jedzenie. Górale większość produktów pozyskują z własnego ogrodu i hodowli.